Strategisch Adviseur Luchtruim

Het programma Zicht op Nederland werkt aan een toekomst waarin burgers, bedrijven en overheden de schaarse ruimte in Nederland beter beschermen en benutten – dankzij betrouwbare en breed beschikbare ruimtelijke informatie. We doen dat op basis van de visie ‘Zicht op Nederland’ en de werkagenda die daarbij hoort. We werken aan het realiseren van de visie via 2 programma’s: Datafundament en Digitale Tweeling. Voor meer informatie verwijzen we naar de website www.zichtopnl.nl.

Een van de belangrijkste randvoorwaarden om de leveringszekerheid van beeldmateriaal

zoveel als mogelijk te kunnen garanderen is toegang tot het luchtruim op het juiste moment

op de juiste plaats en onder de juiste omstandigheden. Het Nederlandse luchtruim kent meerdere luchtruimklassen, waarbinnen in een aantal alleen onder verkeersleiding gevlogen mag worden. De capaciteit van de verkeersleiding is echter beperkt waardoor in gecontroleerd luchtruim niet alle gewenste vluchten geaccommodeerd kunnen worden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 5 verschillende verkeerscategorieën met afnemende prioriteit. Door o.a. de exponentiële groei van onbemande vluchten in gecontroleerd luchtruim en de toename van surveyvluchten komt de toch al beperkte capaciteit nog verder onder druk te staan.

In 2019 is gestart met een strategische verkenning hoe de toegang van maatschappelijke

surveyvluchten van nationaal belang in gecontroleerd luchtruim verbeterd kon worden. Dit

soort type vluchten en het nationaal maatschappelijk belang van deze vluchten was bij

praktisch alle stakeholders niet bekend. Een en ander heeft in 2020 geresulteerd in het onderkennen en benoemen van dit soort type vluchten in o.a. de Luchtvaartnota 2020-2050, het Programma Luchtruim Herziening en bekendheid hiermee bij alle betrokken stakeholders. In 2020 heeft de Lucht Verkeerscommissie goedkeuring gegeven om de mogelijkheden tot

een geprioriteerde afhandeling van dergelijke vluchten te onderzoeken.

Een en ander heeft geleid tot een tweejaarlijkse pilot met als eindresultaat:

• een eenduidig proces, inrichting identificatie en authenticatie van prio vluchten;

• surveyvluchten van nationaal maatschappelijk belang worden binnen de eigen categorie met prioriteit afgehandeld voor het overige luchtverkeer (staand beleid);

• indien tijdens het bladloze seizoen het tijdraam voor inwinning kritisch begint te worden kan in uitzonderlijke gevallen door en in overleg met Hoofd Air Traffic Management opgeschaald worden naar een hogere prioriteit (GrootHandelsVerkeer/Militair);

• inspanningsverplichting BZK/VRO om het aantal doublures merkbaar terug te dringen;

• opzet pilot TMA Schiphol om de TMA op een lagere hoogte te vliegen (FL70).

Voor 2026 is inmiddels een nieuwe pilot TMA Schiphol succesvol uitgevoerd op FL90/FL60.

Geconstateerd is dat de dezelfde gebieden periodiek meerdere malen ingewonnen worden

door al dan niet verschillende partijen. Het (mogelijk) aantal doublures levert een onnodige

belasting op het (gecontroleerde) luchtruim. Voorwaarde voor prioritering van maatschappelijke

surveyvluchten is dat het aantal doublures op termijn zichtbaar moet afnemen. Het

ministerie BZK/VRO heeft een inspanningsverplichting om hier invulling aan te geven. De

Basis Voorziening Beeld Materiaal zou het aantal doublures moeten verminderen en hiermee

in voorzien.

Het terugdringen van het aantal doublures is momenteel onvoldoende zichtbaar gebleken.

Het aantal aanvragen bij LVNL is in de periode 2019-2025 gestegen van 1500 naar 2400+.

… lees de volledige omschrijving bij MiPublic.